የአይናችንን የተፈተለ እንዝርት የመሰሉ ጥቃቅን ክፍሎች የብርሃን ሞገድ ሲመታቸው፣ ይህ ጉዳይ ወደ አእምሮ ተላልፎ እንደተማቹ ብርሃን የሞገድ ርዝመትና ሃይል አይምሮአችን ወደ ቀይ አረንጓዴ እና ሰማያዊ መቺውን ብርሃን ይተረጉመዋል። ማስተዋል ያለብን እዚህ ላይ ቀለም በአይንና በብርሃን የሞገድ ርዝመት ብቻ የሚወሰን ሳይሆን አእምሮም ራሱ መጠነኛ ነው የማይባል አስተዋጾ ያደርጋል። ቢጫ ቀይሰማያዊ ቀለማት በአይን ይታዩ እንጂ እነዚህን 3 ቀለማት በማዋሃድ ህልቁ መሳፍርት የሆኑ የቀለም አይኖትችን እንድናይ የሚያደርገን አእምሮአችን ነው።

ወጥ የቀለማት ስብጥር በተልመዶው የቀይ ቢጫ እና ሰማያዊ የቀለም ሜዳ
የሚታየው የብርሃን ህብር ቀለማት [1]
ቀለምየሞገዱ ርዝመትድግግሞሽ ብዛት
ቀይ~ 700–635 nm~ 430–480 THz
ብርቱካናማ~ 635–590 nm~ 480–510 THz
ቢጫ~ 590–560 nm~ 510–540 THz
አረንጓዴ~ 560–490 nm~ 540–610 THz
ሰማያዊ~ 490–450 nm~ 610–670 THz
ወይንጠጅ~ 450–400 nm~ 670–750 THz
ቀለም, ርዝመተ ሞገድ, የብርሃኑ ድግግሞሽና ሃይል መጠን
ቀለም

(nm)

(1014 Hz)

(104 cm−1)

(eV)

(kJ mol−1)

አንስታይ ቀይ>1000<3.00<1.00<1.24<120
ቀይ7004.281.431.77171
ብርቱካናማ6204.841.612.00193
ቢጫ5805.171.722.14206
አረንጓዴ5305.661.892.34226
ሰማያዊ4706.382.132.64254
ወይንጠጅ4207.142.382.95285
ተባታይ ወይንጠጅ30010.03.334.15400
በጣም ተባታይ ወይን ጠጅ<200>15.0>5.00>6.20>598

የቀለም ተፈጥሮ ምንድን ነው?

ብርሃን በራሱ የኮረንቲና ማግኔት ማዕበል ሲሆን ከዚህ ማእበል ውስጥ የሚታየው ክፍል ብቻ ብርሃን ይባላል። የማይታዩት ክፍሎች እንደነ ኤክስ ሬይየራዲዮ ሞገድአንስታይ ቀይተባታይ ወይን ጠጅን ይጠቀልላሉ። እነዚህ እንግዲህ በአይን ስለማይታዩ በተለመዶ ብርሃን አይባሉም ምንም እንኳ የብራሃን ታላቅና ታናሽ ወንድም ቢሆኑም (ማለት በተፈጥሮአቸው አንድ አይነት ነገሮች ቢሆኑም)።

ኮረንቲና ማግኔት ማዕበል የሞገድ ርዝመቱ በትንሹ 390 ቢሊዮንኛ ከሜትር እና በትልቁ 650 ብሊዮንኛ ከሜትር (በቀላል አፃፃፍ ከ390 nm እስከ 750 nm) ከሆነ በዓይን ይታያል። በነዚህ የሞግድ ርዝመት ያሉ ብርሃናት በርዝመታቸው ልክ የተለያየ ቀለማትን ይወክላሉ። ( የቀኙን ሰንጠረዥ ይመልከቱ)።

ህብረ ቀለማት

ከቀኝ የተቀመጠው ሰንጠረዥ የሚያሳየው በቀስተ ደመና ውስጥ ሊገኙ የሚችሉትን ከአንድ የጠራ የሞገድ ርዝመት ካለው ብርሃን የሚሰሩትን ቀለማት ነው። ከበታች ያለው ሰንጠረዥ የየቀለማቱን የሞገድ ርዝመትና የሞገድ ድግግሞሽ በቁጥር ያሳየናል።

መረሳት የሌለበት የቀለማት ህብር አንድ ወጥ ሲሆን በተቆራረጠ የቀለም አይነቶች የምናይበት ምክንያት ከባህልና ያስተዳደግ ዘይቤ የተነሳ ነው። ምን ማለት ነው ኢትዮጵያ ያለ ሰው ቀይ ነው ብሎ የሚያምነውን አሜሪካ ያደገ ሰው ከነጭራሹ አላስፈላጊ ቀለም አድርጎ ሊቆጥረው ይችላል። ነገር ግን ሁሉም ህብረተሰብ ብርሃንን በአንድ አይነት የቀለም ህብር እንደሚከፋፍል ተደርሶበታል። ማለት አውሮጳዊውና ኢትዮጵያዊው ቀይ ነው ብለው የሚያስቡት ነገር አንድ አይነት ነገር ነው። [2]). በሁሉም ቦታ የሚሰራባቸው የቀለም ህብር ክፍፍሎች ስድስት ሲሆኑእነሱም ቀይብርቱካንቢጫአረንጓዴሰማያዊ እና ወይን ጠጅ ናቸው። ኢሳቅ ኒውተን በሰማያዊ እና በወይን ጠጅ መካከል ያለ ኢንዲጎ የተባለ ቀለም 8ኛ የሰወች ሁሉ የጋራ ቀለም ነው ቢሎ ቢጽፍም ቅሉ አሁን እንደተደረስበት አብዛኛው ህዝብ ይህን ቀለም ለይቶ ማየት ስለማይችል ከ6ቱ የጋራ መግባቢያ ቀለማት ሊባረር ችሎአል።

የቀለም ግንዛቤ በብርሃኑ ሞገድ ርዝመት ብቻ ሳይሆን አንድ-አንድ-ጊዜ በፈጠረው ብርሃንም ሃይል ይወሰናል። ለምሳሌ በጣም ደብዛዛ ብርቱካናዊ ቢጫ እንደ ቡኒ ሆኖ እንገነዘበዋለን፣ እንዲሁ ድብዝዝ ያለ ቢጫማ አረንጓዴ በአይን ሲታይ የኦሊቭ አረንጓዴ ይመስላል።

የ ቁሶች ቀለም ከየት መጣ?

 
የላይኛውና የታችኛው ክቦች በርግጥም አንድ አይነት ቀለም ነው ያላቸው, ከበዋቸውም ያሉት ወይባ አራት ማዕዘኖች አንድ አይነት ቀለም ነው ያላቸው (ይህን ካላመኑ ሌልውን ክፍል በወረቀት ጨፍነው ለክቦቹና አራት ማእዘኖቹ ቀዳዳ በመስራት ይመልከቱ); ነገር ግን በአገባብ ምክንያት እነዚህ ሁለቱ እቃወች የተለያየ ቀለማት ያላቸው ይመስላሉ

ያንድ ዕቃ ቀለም ቤእቃው ተፈጥሮ ብቻ ሳይሆን የሚወሰነው በተመልካቹም አይንና አእምሮ ጭምር እንጂ።

ግንዛቤ

የቀለም እይታ ርዕዮተ አለም ታሪክ

ቀለም በአይናችን ውስጥ

ቀለም በጭንቅላታችን ውስጥ

ከተለምዶው ውጭ የሆኑ የቀለም እይታወች

ቀለም ማየት የተሳናቸው

አራት ቀለም ማየት

ቀለምና ፊደል ደባልቆ ማየት

የትኩረት ቀለም

የቀለም ቋሚ ምስክር

የቀለሞች ስያሜ

ከዚህ የሚክተሉት የቀለም አስተኔዎች ይህ አይነት ስያሜታ ሊይዙ ይቺላሉ።አስተኔ ማለት በስፊው ትርጉሙ ድብልቅ መጢቃ ክልስ ቅይጥ ማለት ነው።ሌላም ንግጝራዊ ዘይቤ አለው ግን አሁን ለቀለሞች መጠቀሚይ አድርገን እንውሰደው።አረጓዴ እና ፤የአርንጓዼ አስተኔ በጥቂቱ እነሆ.........ቀንበጥ -አረጓዼ የቢጫ ዘር በዉስጡ ያለው፡ ቡላ አርንጓዴ - የገረጣ አረጓዴ ፤ወይራ ፍሬ አርንጓዴ ፡ አልጌ አረንጓዴ ወይበራአርንጓዴ ወዘተ አስተኔው ድንበር የለዉም፡፡ የቢጫ- አስተኔ.......እርዴ ....ሎሚት...አደዮ.. አደይ አበባ የመሰለ....አብሺት.... አብሽ የመሰለ፡ ሰፈፌ፡ ሰፈፍ የመስለ:.....አፋር. ቢጫድኝቴ....ድኝ የሚመስል።የሰማያዊ አስተኔ......ክብረ ስማይ ስማያዊ ። ጉሎ ስማያዊ ፡፡ዉሃ ሰማያዊ፤ ኢንዲጎ፡ አኩዋ ማሪን ቱርኪዝቀይ አስተኔ .... ቀጋ ቀይ፡ አዋዝ ቀይ፡ ፍምቀይ፡ የጽጌረዳ ደም፡ ጃኖ ቀይ፡ በቾ ቀይ ፡ጥቁር ቀይየዎይን ጠጅ አስተኔ፡ አጋሜት፡ ሸንኮሪትየቡና አይነት አስተኔ፡ መረሬ ቡና አይነት፡ ሸክሊት ቡና አይነት፡ ኡብራ ቡና አይነት፡ ዳማ ቡና አይነት፡የሃመር አስተኔ ፡ ዎንዜ ጥሪ ሃመር፡እንዲህ እያለ ሁልቆ -ምሳፍርት በሌለው ዝርዝር ይቀጥላልይህ የቀለም ስያሜታ፡ ለሰአሊዎች ልዲዛይነርች ለአታሚዎች እንዲሁም ለሌሎች በጣም አስፈላጊ ነው፡፡













ማሳስብያ እትዮጵያ ዉስጥ ያሉ የባህል ቤተሰቦች ፣ስለ ቀለም የራሳቸው አምልኮ እና ፍች ነበራቸው፡ ለምሳሌ ጥንት የሸማ ጥለት እንድሁ አይለበስም ነበር፣ ጥለቱ ትርጉም እና ፍች ነበረው። ሌላው የሸዋ ኦርሞዎችትልቅ ዛፍ ግንድ ላይ ቀይ ጨርቅ በስፊው ጠምጥመው ያስሩ ነበር። አማሮች ከቤተስቦቻቸው አንድ ሰው ስያርፍ ለሶስት ቀናት ነጭ ፈትል እንደ ማተብ ይስሩ ነበር።ይህ የጠቀስኩት ምሳሌ፣ ብቁንጽል ነው አርስቱ እጅግስፊ ነው ፣ ብዙ የመስክ ስራ እና ምርምር ያስፈልገዋል።


3-ኒውትራል ቀለም4--ግራጫ አስተኔዎች 5- የቶን አስተኔው ደርጃ፣ እርከንወይም ጋማ 7-ቀለም ማጻዳት ማንጣት8-ቀለም ማጥቆር ማጥላት9-ህሮማቲካዊ ቀለም10- ፕሪሜር ቀለም የቀለም ዐእማድ!!-ስብትራክቲቭ ቀለም መበጥበጥ12-የሰአሊ መሰርታዊ ቀለም

13-የቀለም አውደ ሰንጠርዥ

14-ቀለም-አዘል ግራጫዎች-ወይም የ ሶስትዮሽ ቀለሞች15-ኮፕሊሜንታር ቀለሞች16-ቀዝቃዛ እና ሙቅ ቀለሞች17- የቀለም ውሁደት ቀለ አርሞኒ18-የቀለም ኮንትራርስት19- ሲሙልታናዊ ኮንትራስት20-ኮንፕሌሜንታር ቀለሞችን ማጻዳት ማንጣት21-ኮንፕሊሜንታር ቀለሞቺን ማጥቆር22- ኮንፕሊሜንታር ቀለሞቺን በኒውትራል ደጀን ባግራዉንድከላይ የተጠቀሱት የቀለም ባህሪዎች በዝርዝ እያንዳኑ ግንዛቤ ምን ማለት እንደሆነ ይተነተናል።

አን ት አልም.አይ አንት አልምት አንድምንም አቅ አይብልስ ምርት7-ቀለም ማጻዳት ማንጣት8-ቀለም ማጥቆር ማጥላት9-ህሮማቲካዊ ቀለም10- ፕሪሜር ቀለም የቀለም ዐእማድ!!-ስብትራክቲቭ ቀለም መበጥበጥ12-የሰአሊ መሰርታዊ ቀለም

13-የቀለም አውደ ሰንጠርዥ

14-ቀለም-አዘል ግራጫዎች-ወይም የ ሶስትዮሽ ቀለሞች15-ኮፕሊሜንታር ቀለሞች16-ቀዝቃዛ እና ሙቅ ቀለሞች17- የቀለም ውሁደት ቀለ አርሞኒ18-የቀለም ኮንትራርስት19- ሲሙልታናዊ ኮንትራስት20-ኮንፕሌሜንታር ቀለሞችን ማጻዳት ማንጣት21-ኮንፕሊሜንታር ቀለሞቺን ማጥቆር22- ኮንፕሊሜንታር ቀለሞቺን በኒውትራል ደጀን ባግራዉንድከላይ የተጠቀሱት የቀለም ባህሪዎች በዝርዝ እያንዳኑ ግንዛቤ ምን ማለት እንደሆነ ይተነተናል።

የቀለም ረድፍ

segera sewoch

ማጣቀሻወች

  1. ^ Craig F. Bohren (2006). Fundamentals of Atmospheric Radiation: An Introduction with 400 Problems. Wiley-VCH. ISBN 3527405038. http://books.google.com/?id=1oDOWr_yueIC&pg=PA214&lpg=PA214&dq=indigo+spectra+blue+violet+date:1990-2007. 
  2. ^ Berlin, B. and Kay, P., Basic Color Terms: Their Universality and Evolution, Berkeley: University of California Press, 1969.