Lingua Anglo-Saxonica

(Redirectum de Lingua Anglica Antiqua)

Lingua Anglo-Saxonica[1] (Anglice: Old English vel Anglo-Saxon, Anglo-Saxonice: Ænglisc vel Englisc) est prima linguae Anglicae forma historica, quae primo medio aevo in usu in Anglia et Scotia meridiana et orientali erat. Ad Magnam Britanniam a colonis Anglosaxonibus saeculo quinto medio primum allata est, et primae litterae Anglosaxonicae ex medio saeculo septimo exstant. Post victoriam Angliae Normannicam anno 1066 effectam, lingua classium superiorum lingua Anglonormannica facta est, linguae Francogallicae aliarumque langues d'oïl cognata. Quod finem significat aevi Anglosaxonici, quia hoc tempore lingua Anglica ab Anglonormannica magnopere movebatur, ut demum in genus hodie lingua Anglica media appellatum.

Lingua Anglo-Saxonica
Britannia, Hibernia et Anglia (haec coccinea)
nomen latineAnglosaxonica
nomenÆnglisc, Englisc
civitasAnglia, Scotia
loquentesperpauci
familiaLinguae Germanicae
nationesAnglia

Origo recensere

Lingua Anglo-Saxonica orta est ex lingua Saxonica antiqua et lingua Nordica antiqua, cum primo Angli Saxonesque, deinde ex Dania et Norvegia Vicingi Britanniam invasissent.

De grammatica recensere

Flexura Anglosaxonica tortuosior est quam lingua Anglica. Casus grammatici sunt sex, et nomina omnia aut masculini aut feminini aut neutrius generis sunt. Sex casus sunt:

CasusSingularePluralia
nominativuseorleorlas
genitivuseorleseorla
dativuseorleeorlum
accusativuseorleorlas
instrumentaliseorlenihil
vocativuseorleorlas

Orthographia recensere

Runae Anglo-Saxonicae (futhark)

Lingua Anglo-Saxonica primo litteris runicis scribebatur, sed Anglis ad Christianismum traductis scriptores Anglici abecedario Latino usi sunt additis novis litteris, quae sunt yogh (Ȝ ȝ, vi phonematica) /g/) e lingua Hibernica, eth (Ð ð, IPA aut [θ] aut [ð]), et thorn (Þ þ, IPA aut [θ] aut [ð]) et wynn (Ƿ ƿ, IPA [w]) e futhark. Multi etiam scriptores signa ⁊ et scripserunt, quae primum 'et' (vulgo and vel ond), deinde 'qui' (vulgo þæt) significavit.

Versus primi Beowulf, poematis epici.

Oratio dominica Anglosaxonice recensere

Fæder ure, þu þe eart on heofonum,
Si þin nama gehalgod.
To becume þin rice,
gewurþe ðin willa, on eorðan swa swa on heofonum.
urne gedæghwamlican hlaf syle us todæg,
and forgyf us ure gyltas, swa swa we forgyfað urum gyltendum.
and ne gelæd þu us on costnunge, ac alys us of yfele.

Vocabula Latine conversa recensere

Pater noster, qui es in caelis,
Sanctificetur nomen tuum.
Adveniat regnum tuum.
Fiat voluntas tua, sicut in caelo et in terra.
Panem nostrum quotidianum da nobis hodie,
et dimitte nobis debita nostra sicut et nos dimittimus debitoribus nostris.
Et ne nos inducas in tentationem, sed libera nos a malo.

Numeri recensere

NumerusLatineAngliceSaxoniceAnglosaxonice
Iunumoneeenán
IIduotwotweetwá, twegen
IIItriathreedreeðréo
IVquattuorfourveerféower
Vquinquefivefievfif
VIsexsixsossíex
VIIseptemsevensöbenseofon
VIIIoctoeightacht, tachteahta
IXnovemninenegennigon
Xdecemtenteihntíen
XIundecimelevenölben, elbenendleofon
XIIduodecimtwelvetvölvtwelf
XIIItredecimthirteendörteihnðríetíene
XIVquattuordecimfourteenveerteihnféowertíene
XVquindecimfifteenfoffteihnfíftíene
XXvigintitwentytwintigtwentig
XXXtrigintathirtydörtigðrítig
XLquadragintafourtyveertigféowertig
Lquinquagintafiftyfofftigfiftig
LXsexagintasixtysostigsíextig
LXXseptuagintaseventysöbentigseofontig
LXXXoctogintaeightyachtigeahtatig
XCnonagintaninetynegentignigontig
Ccentumhundredhunnerthund
Mmillethousanddusendðusund

Notae recensere

  1. Michaeler 1776: 4; Rask 1839: LVIII; eli alibi.

Nexus interni

Bibliographia recensere

Lexica
  • Benson, Thomas. 1701. Vocabularium anglo-saxonicum, lexico Gul. Somneri magna parte auctius. Oxoniae. Textus apud Internet Archive.
  • Bosworth, Joseph. 1898. An Anglo-Saxon Dictionary, based on the manuscript collections of the late Joseph Bosworth, ed T. Northcote Toller. Oxoniae: Clarendon Press. Textus apud Internet Archive.
  • Clark Hall, J. R., et H. D. Merritt. 1969. A Concise Anglo-Saxon Dictionary. cantabrigiae.
  • Somnerus, Gulielmus. 1659. Dictionarium Saxonico-Latino-Anglicum . . . adjectis . . . plurimisque in gratiam linguae Anglosaxonicae studiosorum observationibus. Londinii. Textus apud Internet Archive.
  • Wright, Thomas, et Wülcker, Richard Paul, edd. 1884. Anglo-Saxon and Old English vocabularies. 2a ed. 2 voll. Londinii: Trübner. vol. 1 2 apud Internet Archive

Nexus externi recensere