Żabka (sieć sklepów)

polska sieć sklepów

Żabka – sieć niewielkich sklepów spożywczych (typu convenience) działających w Polsce na zasadzie franczyzy, utworzona w 1998 roku[1]. 10 018 sklepów prowadzonych jest przez przeszło 8600 franczyzobiorców[2].

Żabka Polska sp. z o.o.
Logo
Ilustracja
Logotyp sieci nad jednym ze sklepów w Warszawie
Państwo

 Polska

Siedziba

Poznań

Adres

Stanisława Matyi 8, 61-586 Poznań

Data założenia

1998

Forma prawna

spółka z o.o.

Prezes

Tomasz Suchański

Udziałowcy

Heket Investments S.à r.l.

Nr KRS

0000636642

Dane finansowe
Kapitał zakładowy

113 215 000.00 zł

brak współrzędnych
Strona internetowa
Sklep sieci Żabka w Warszawie z obowiązującym do 2016 roku logo

Centrala spółki Żabka Polska sp. z o.o. prowadzącej sieć mieści się w Poznaniu. Sieć sklepów Żabka obsługiwana jest przez siedem centrów logistycznych, które zlokalizowane są w Plewiskach, Tychach, Nadarzynie, Pruszczu Gdańskim, Szałszy, Komornikach oraz Tyńcu Małym[3][4].

Historia edytuj

Sklep sieci Żabka w Warszawie, z obowiązującym do 2016 roku logo[5]
Samochód serwisowy sieci
Jedna z kas samoobsługowych wprowadzonych przez sieć w 2022 roku

W 1998 roku w Poznaniu i Swarzędzu powstało pierwszych siedem eksperymentalnych sklepów Żabka. W tym samym roku podjęto decyzję o stworzeniu ogólnopolskiej sieci sklepów typu convenience[6]. Sieć ta została stworzona przez Mariusza Świtalskiego, byłego właściciela firmy Elektromis oraz założyciela hurtowni Eurocash oraz sklepów Biedronka. Punkty sprzedaży Żabki otwierane były w miejscowościach powyżej 5 tys. mieszkańców i w październiku 2005 roku działało ich już na rynku 1700.

Od 2006 do kwietnia 2015 roku prezesem spółki był Jacek Roszyk, który wcześniej rozwijał także sieć dyskontów Biedronka[7]. W maju 2007 roku Mariusz Świtalski sprzedał sieć Żabka czeskiemu inwestorowi Penta Investments[8]. 30 maja 2008 roku doszło do połączenia dwóch spółek: Żabka Polska SA i Anura SA, poprzez przejęcie przez spółkę Anura spółki Żabka Polska[9].

W 2009 roku Żabka Polska otworzyła nową sieć sklepów convenience w konwencji deli (oferujące markowe produkty FMCG oraz usługi, których asortyment został poszerzony o dania gotowe oraz ciepłe przekąski i produkty ekologiczne) pod marką Freshmarket[10].

W maju 2011 roku fundusz inwestycyjny Mid Europa Partners zakupił 100% udziałów w Żabka Polska[11].

W 2012 roku w ramach programu „Sklep za czynsz” spółka Żabka Polska przejęła sklepy pomorskiej sieci Zatoka[12], a rok później wcieliła w swoje struktury pięć lokalnych sieci handlowych: Agap, Torg, PS Food, Dobry Wybór oraz Społem Zabrze[13]. W 2014 roku firma przejęła kolejną sieć handlową – Kefirek. Umowa inwestycyjna objęła kilkadziesiąt sklepów, zlokalizowanych głównie w Krakowie, które zostały włączone do sieci Żabka lub Freshmarket[14]. W kwietniu 2015 prezesem spółki Żabka Polska został Krzysztof Andrzejewski[15].

W 2016 roku sieć Żabka została oficjalnym sponsorem Polskiego Komitetu Olimpijskiego i Polskiej Reprezentacji Olimpijskiej Rio 2016[16].

W lutym 2017 roku właścicielem sieci Żabka została CVC Capital Partners – jedna z największych firm private equity i doradztwa inwestycyjnego na świecie[17].

W 2016 roku sieć Żabka rozpoczęła przebudowę swoich placówek, a w latach 2017–2018 przeszła rebranding. Zmienione zostało logo sieci oraz identyfikacja wizualna – dawna żółto-zielona kolorystyka została zastąpiona zieloną, a we wnętrzach pojawiły się drewniane elementy dekoracyjne. Zmieniony został układ sklepu oraz rozkład półek. W asortymencie pojawiły się marki własne, zdrowe przekąski, dania gotowe i produkty śniadaniowe. W wybranych punktach powstały stoiska Żabka Café, oferujące kawę, fast food (hot dogi) i ciepłe przekąski[18][19]. Dzięki podpisaniu umowy z Pocztą Polską na odbieranie przesyłek, wszystkie sklepy zyskały status placówek pocztowych, co pozwoliło im na uniknięcie wprowadzonego przez rządy Zjednoczonej Prawicy zakazu handlu w niedzielę[19].

W 2018 roku Żabka Polska otworzyła 5300. sklep, w tym pięćsetną placówkę w Warszawie[20]. Firma ogłosiła również koncepcję „Sklepu jutra”, łączącą rozwiązania mające usprawnić robienie zakupów i zarządzanie placówkami[21].

Od 2018 roku struktura organizacyjna Żabki oparta jest o strukturę spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Od marca 2016 roku prezesem i dyrektorem generalnym spółki jest Tomasz Suchański[22].

Podjęto decyzję o tym, aby do końca 2019 roku wszystkie sklepy Freshmarket przeszły pod szyld Żabki[23]. W styczniu 2020 centralę Żabki przeniesiono do nowego biurowca w kompleksie Nowy Rynek przy ulicy Matyi, gdzie miejsce pracy ma 800 osób[24].

W październiku 2020 roku zakończono rozpoczęty w 2016 remodeling sklepów sieci Żabka i odtąd wszystkie sklepy posiadają taki sam wygląd, zarówno jeśli chodzi o logo, jak i wystrój wewnątrz sklepu[25].

W 2021 na terenie Trójmiasta funkcjonowało ponad 340 placówek handlowych tej sieci[26].

22 grudnia 2022 sieć Żabka pochwaliła się dziewięciotysięcznym i dziewięć tysięcy pierwszym lokalem; uruchomiono je w nowym formacie, opartym o pawilony, dostosowane są dla kierowców; znajdują się przy autostradzie A2[27].

Wyniki finansowe edytuj

RokPrzychód (mld zł)Dochód (mln zł)Podatek należny (mln zł)[28]
2018>6,9[29]
20166,51384,7
20155,9-90
20145,3-1500
20134,1-370
20123,3-300

Nagrody i wyróżnienia edytuj

na podstawie m.in.[22]

2009 edytuj

  • Złoty Laur w konkursie[30] „Przedsiębiorstwo na Medal” przyznany sieci sklepów Żabka
  • Tytuł „Lider Informatyki”[31] dla firmy Żabka Polska
  • Tytuł „Market roku”[32] dla sieci sklepów Żabka

2010 edytuj

  • Laur Konsumenta „Odkrycie Roku” dla sieci Freshmarket
  • Tytuł „Jakość roku”[33] Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji dla firmy Żabka Polska
  • Tytuł „Market roku”[34] dla sieci sklepów Żabka

2011 edytuj

  • Tytuł „Najwyższa Jakość” dla marki Freshmarket
  • „Dobra Marka” 2011 dla sieci sklepów Żabka
  • „Market Roku” 2011 dla sieci Freshmarket
  • Tytuł „Solidny Pracodawca Roku” 2011.

2012 edytuj

  • „Konsumencki Lider Jakości” dla sieci sklepów Żabka
  • Tytuł „Najwyższa Jakość” 2012 dla firmy Żabka Polska
  • 96. miejsce rankingu – 500 największych firm Rzeczpospolitej
  • 95. miejsce w rankingu 2000 największych firm w Polsce Rzeczpospolitej..

2013 edytuj

  • Tytuł „Marki Wysokiej Reputacji” w badaniu PremiumBrand 2013
  • „Złoty orzech” dla prezesa firmy Żabka Polska
  • Tytuł „Retailer of The Year” 2012 w kategorii convenience
  • 69 miejsce rankingu – 500 największych firm Rzeczpospolitej

2014 edytuj

  • Tytuł „Convenience Retailer of The Year” 2014
  • Tytuł „Osobowość Roku” w kategorii handel i dystrybucja dla prezesa firmy Żabka Polska
  • Tytuł „Gracz Roku” dla prezesa firmy przyznany przez Magazyn Forbes
  • 73. miejsce w rankingu 2000 największych firm w Polsce Rzeczpospolitej

2015 edytuj

  • 55 miejsce dla Żabka Polska w rankingu 500 największych firm „Rzeczpospolitej
  • Tytuł „Market roku 2015” dla sklepu Żabka we Wrocławiu w konkursie organizowanym przez portal „Wiadomości Handlowe”
  • Tytuł „Gracz Roku” dla Prezesa Firmy przyznany przez Magazyn Forbes

2016 edytuj

  • Tytuł “Retailer of the Year 2016” – Wybrany przez dostawców w kategorii: sklep małego formatu
  • Nagroda Effie Awards za kampanię „Żabka – Mały wielki sponsor”
  • Żabka Polska znalazła się na światowej liście sieci convenience wartych obserwowania w 2016 roku według IGD Retail Analysis
  • Tytuł „Market roku 2016” dla dwóch sklepów Żabka w Warszawie i Krakowie przyznany w konkursie organizowanym przez portal „Wiadomości Handlowe”

2017 edytuj

  • Tytuł „Spółka Portfelowa PE Roku” przyznany na prestiżowej gali Diamenty Private Equity
  • Tytuł „Market Roku – „Najbardziej innowacyjny koncept handlowy” w konkursie organizowanym przez „Wiadomości Handlowe”
  • Tytuł „Market Roku – „Małoformatowy sklep spożywczy” dla sklepu Żabka w Warszawie w konkursie organizowanym przez portal „Wiadomości Handlowe”

2018 edytuj

  • Nagroda Digital Excellence Awards 2018 przyznana Sieci Żabka za zaprezentowany „Sklep Przyszłości”
  • Tytuł „Innowator Rynku Spożywczego” za stworzenie koncepcji „Sklepu jutra”, opartej na elementach sztucznej inteligencji
  • Nagroda Digital Champions w kategorii „Cyfrowa Transformacja” przyznana za koncepcję „Sklepu Jutra” w konkursie Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji
  • Tytuł „Market Roku – Najbardziej Innowacyjny Koncept Handlowy”. Nagrodę przyznano podczas 11. Kongresu Rynku FMCG Market Roku 2018
  • Nagroda SAP CEE Quality Awards brązowy medal w kategorii Business Transformation w 10. edycji SAP CEE Quality Awards
  • Nagroda Digital Shaper 2018 dla Tomasza Blicharskiego, Wiceprezesa Zarządu ds. Finansowych i Rozwoju w firmie Żabka Polska przyznawana przez Digital Academy
  • 40 miejsce dla Żabka Polska w rankingu 500 największych firm „Rzeczpospolitej”

2019 edytuj

  • Retail Business Awards, przyznawane przez Wydawnictwo Gospodarcze oraz Business Centre Club za innowacyjność oraz wpływ na rozwój gospodarki w Polsce
  • Market Roku za nowoczesny koncept franczyzowy oraz Market Roku za innowacyjny koncept handlowy
  • Tytuł „Marka Roku 2018” przyznana przez miesięcznik „Media & Marketing Polska”[35]

Kontrowersje edytuj

Według krytyków model biznesowy Żabki polega na przerzucaniu odpowiedzialności na ajentów, przez co popadają w długi[36]. Marża wynosi 5% na wyroby tytoniowe, 15% na produkty z kategorii świeże (nabiał, dania gotowe, kawa, hot-dogi itp.) napoje, artykuły spożywcze, słone przekąski, batony, czekolady. Ajent musi również podpisać weksel in blanco. Sama Żabka narzuca ajentom, co mają sprzedawać, więc wiele produktów traci ważność i nie przynosi zysków. To z kolei tworzy dług w stosunku do korporacji[37][38][39][36]. Według mediów i byłych współpracowników co najmniej trzech ajentów przez problemy finansowe popełniło samobójstwo[40][39][36].

Joanna Jurkiewicz napisała książkę Dekada ajentów. System agencyjny spółki Żabka Polska, opartą m.in. o wywiady z ajentami[41]. Książka nie została wydana, ponieważ autorka obawiała się ewentualnego procesu sądowego[38]. W wywiadach tłumaczyła mechanizm działania sieci:

Sklep nie jest własnością ajenta. To tak, jakby pracownik etatowy w korporacji powiedział, że dostał od swojego szefa biurko i komputer. To jest przecież tylko jego miejsce pracy. Dokładnie tak samo wygląda to w Żabce. A to, że ajenci się do tego przywiązują i czują, jakby to był ich sklep, to jest zupełnie inna sprawa. W ten sposób sieć buduje lojalność ajentów. To przemyślany mechanizm psychologiczny i nie wiem, czy można się na niego nie złapać. Przecież trudno pracować od 6 do 23 przez siedem dni w tygodniu w sklepie, w którym nic nie jest twoje. Ajenci ulegają tej ułudzie, a kiedy przejrzą na oczy, motywacja spada im praktycznie do zera i chcą rezygnować[42].

W lutym 2020 ukazał się w „Gazecie Wyborczej” artykuł Adriany Rozwadowskiej, który potwierdzał dociekania Jurkiewicz[43]. Właściciel Żabki, CVC Capital, po wydaniu artykułu Rozwadowskiej wywarł naciski na takie portale jak Fakt.pl oraz Money.pl, by nie cytowały artykułu i zagroził Rozwadowskiej pozwem sądowym[44].

18 stycznia 2019 prezes polskiego oddziału międzynarodowego funduszu CVC Capital Partners, właściciela firm Żabka Polska i PKP Energetyka Krzysztof Krawczyk podpisał list intencyjny o współpracy z Wyższą Szkołą Kultury Społecznej i Medialnej Tadeusza Rydzyka[45].

Zyskanie przez sklepy statusu placówek pocztowych, pozwalające na zgodne z prawem uniknięcie zakazu handlu w niedzielę, wywołało sprzeciw i oburzenie związku zawodowego Solidarność, inicjującego wprowadzenie takiego zakazu i uważającego to za celowe omijanie zakazu[19].

Działacz społeczny i publicysta Jan Śpiewak przeprowadził wywiad na platformie YouTube z byłą franczyzobiorczynią Żabki, w którym został skrytykowany m.in. model biznesowy sieci sklepów[46].

We wrześniu 2023 na portalu Onet ukazały się artykuły Anny Frydrychewicz, opisujące finansowe problemy ajentów sieci[47][48].

Przypisy edytuj

  1. portalspozywczy.pl: Żabka Polska otworzyła 3000. sklep. portalspozywczy.pl. [dostęp 2014-11-18]. (pol.).
  2. Lubisz Żabkę? Dowiedz się o nas więcej! [online], Żabka [dostęp 2023-11-12] [zarchiwizowane z adresu 2023-11-12] (pol.).
  3. Żabka Polska uruchomi 6. centrum logistyczne pod Wrocławiem [online], Żabka [dostęp 2021-04-08] (pol.).
  4. Żabka uruchomiła 7. centrum logistyczne - w Tyńcu Małym pod Wrocławiem [online], Żabka [dostęp 2021-04-08] (pol.).
  5. Żabka zmienia nie tylko logo, pracuje także nad zmianą wizerunku [online], www.wiadomoscihandlowe.pl [dostęp 2019-03-22] (pol.).
  6. Za ile poszły polskie firmy. [dostęp 2015-01-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-07-03)]. (pol.).
  7. O Żabce | Żabka [online], www.zabkapolska.pl [dostęp 2020-07-09] [zarchiwizowane z adresu 2018-09-22] (pol.).
  8. „Żabka sprzedana za pół miliarda”, wyborcza.pl, 31.5.2007.
  9. „Anura przejęła sieć sklepów Żabka”, portalspożywczy.pl, 10.6.2008.
  10. „Formaty handlu – skok od żabki do Freshmarketu”, detaldzisiaj.pl,31.3.2009.
  11. Mid Europa - Zabka Polska [online], mideuropa.com [dostęp 2024-04-26] [zarchiwizowane z adresu 2016-11-03] (ang.).
  12. Żabka przejmuje sklepy sieci Zatoka – Handel dystrybucja [online], www.portalspozywczy.pl [dostęp 2020-07-09] (pol.).
  13. Żabka przejmuje konkurentów – WP Finanse [online], finanse.wp.pl [dostęp 2020-07-09] (pol.).
  14. Żabka przejęła sieć sklepów Kefirek. portalspożywczy.pl. [dostęp 2014-09-25]. (pol.).
  15. Triatlonista wskoczył do sklepu. Żabka ma nowego prezesa =. forsal.pl. [dostęp 2019-09-25]. (pol.).
  16. Żabka sponsorem Polskiej Reprezentacji Olimpijskiej Rio 2016 [online], www.wiadomoscihandlowe.pl [dostęp 2017-10-18] (pol.).
  17. Agata Kołodziej, To już oficjalne – sieć Żabka sprzedana, „WP money”, 21 lutego 2017 [dostęp 2017-10-18] (pol.).
  18. https://web.archive.org/web/20190322044935/https://www.wiadomoscihandlowe.pl/drukujpdf/artykul/10487
  19. a b c Cezary Kowanda. Chrapka na Żabkę. „Polityka”. 47/2019 (3237), s. 44-46, 19 listopada 2019. 
  20. Żabka otworzyła swój 500. sklep w Warszawie [online], www.wiadomoscihandlowe.pl [dostęp 2019-03-08] (pol.).
  21. Sklepy przyszłości: Pełna samoobsługa, showroomy, wirtualni asystenci – Handel dystrybucja [online], www.portalspozywczy.pl [dostęp 2019-03-08] (pol.).
  22. a b Lubisz Żabkę? Dowiedz się o nas więcej! [online], Żabka [dostęp 2019-07-02] (pol.).
  23. Żabka rezygnuje z Freshmarketu. Na grudzień planuje 6-tysięczny sklep [online], www.dlahandlu.pl [dostęp 2019-10-16] (pol.).
  24. https://epoznan.pl/news-news-102379-zabka_ma_nowa_siedzibe_w_poznaniu_zobacz_w_jakich_warunkach_pracuje_800_pracownikow Informacja na epoznan.pl.
  25. Żabka skończyła remodeling sklepów w Polsce. Wszystkie placówki działają już w nowym koncepcie [online], www.wirtualnemedia.pl [dostęp 2020-10-07] (pol.).
  26. Inwazja Żabek w Trójmieście. "Cztery sklepy na odcinku 500 metrów"
  27. Żabka uruchomiła dwa sklepy na autostradzie A2. To jubileuszowe placówki o numerach 9000 i 9001 [online], Żabka [dostęp 2023-01-05] [zarchiwizowane z adresu 2023-02-20] (pol.).
  28. Informacja na temat danych podatników CIT. Ministerstwo Finansów. [dostęp 2018-05-02].
  29. Lista 500 – rp.pl [online], www.rp.pl [dostęp 2019-07-02] [zarchiwizowane z adresu 2020-05-03] (pol.).
  30. Przedsiębiorstwo na medal
  31. IPIS.pl – vortal przedsiębiorczych. Biznes i porady. Start-ups [online], www.ipis.pl [dostęp 2017-11-21].
  32. Te sklepy wygrały w konkursie Market Roku [online], wiadomoscihandlowe.pl [dostęp 2017-11-21] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-23] (pol.).
  33. Jakość Roku dla Żabki | Portal PR – 24PR [online], 24pr.pl [dostęp 2017-11-21] (pol.).
  34. Market roku
  35. Żabka doceniona [online], Handelextra, 24 maja 2019 [dostęp 2019-07-02] (pol.).
  36. a b c Żabka to koszmar. A na imię mu polski kapitalizm [online], KrytykaPolityczna.pl, 16 czerwca 2015 [dostęp 2019-11-05] (pol.).
  37. Czy Żabka to tak naprawdę Ropucha? Były ajent sieci twierdzi, że firma narzuca absurdalne wymagania sklepom [online], Bezprawnik, 13 czerwca 2017 [dostęp 2019-11-05] (pol.).
  38. a b Ciemna strona Żabki nadal nieznana. Autorka bała się procesów i wstrzymała druk oskarżycielskiej książki [online], naTemat.pl [dostęp 2019-11-05] (pol.).
  39. a b Stratowani przez Żabkę [online], Newsweek.pl [dostęp 2019-11-05] (pol.).
  40. Byliśmy tylko numerem sklepu [online], Przegląd, 21 stycznia 2013 [dostęp 2019-11-05] (pol.).
  41. Spotkanie z Joanną Jurkiewicz, autorką książki Dekada ajentów. System agencyjny spółki Żabka Polska [online], www.poznan.pl [dostęp 2019-11-05] (pol.).
  42. Powstała książka o ajentach spółki Żabka Polska [online], www.dlahandlu.pl [dostęp 2019-11-05] (pol.).
  43. Adriana Rozwadowska: „Myślałam, że wyląduję w psychiatryku”. Właściciele Żabek mają po 100 tys. zł długów. Gazeta Wyborcza, 2020-02-21. [dostęp 2020-02-23].
  44. Money.pl i Fakt.pl usunęły omówienie tekstu „Gazety Wyborczej” o problemach franczyzobiorców Żabki. www.wirtualnemedia.pl. [dostęp 2020-02-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-02-23)]. (pol.).
  45. Co łączy Rydzyka, Macierewicza, Żabkę, zakaz handlu w niedziele i prywatyzację PKP [online], oko.press [dostęp 2021-06-28].
  46. Dla Żabki jesteśmy tylko miotłami - opowieść byłej franczyzobiorczyni.. [dostęp 2023-09-11].
  47. Anna Frydrychewicz, Agnieszka prowadziła Żabkę. „Jako franczyzobiorca czułam się jak niewolnik” [online], OnetKobieta, 8 września 2023 [dostęp 2023-09-11].
  48. Ania przez cztery lata prowadziła Żabkę. „Człowiek traci tu resztki godności” [online], kobieta.onet.pl [dostęp 2023-09-11].

Linki zewnętrzne edytuj