Վրացիներ կամ քարթվելներ (վրաց.՝ ქართველები, ինքնանվանում՝ քարթվելեբի) քարթվելական ընտանիքի ազգ, որոնց մեծ մասը կենտրոնացած է Վրաստանի սահմանների ներսում՝ Սև ծովի ափին, Կավկասիոնի և Թրիալեթի լեռնաշղթաների միջև ընկած հատվածում։ Զգալի թվով վրացիներ բնակվում են նաև Թուրքիայի արևելյան նահանգներում և Իրանի ներքին շրջաններում՝ հատկեպես Ֆերեյդուն-Քենար քաղաքում։ Շատ վրացիներ ունեն մուգ գույնի մազեր, հանդիպում են նաև շիկահերներ։ Վրացիների մեծ մասի աչքերը շագանակագույն են, իսկ 30%-ինը կապույտ կամ մոխրագույն։ Լեզվաբանական սկզբունքով վրացիները բաժանվում են 3 խմբի՝ իբերական, սվանական և մեգրելա-լազական։ Վրացիների դավանանքը քրիստոնեությունն է (ուղղափառությունը), որն ընդունվել է 319 թ. մայիսի 6-ին։ Մարդաբանորեն պատկանում են հիմնականում եվրոպոիդ ռասայի պոնտոսական և կավկասիոնական խմբերին։ Վրաց ազգի կազմավորման ավարտը համարվում է հիմնականում 5-10 դարերը, թեև ողջ միջնադարում վրացիները բաղկացած են եղել տարբեր ազգագրական խմբերից և ցեղերից։

Վրացիներ
ქართველები
քարթվելներ
Ընդհանուր քանակ

4-5 մլն.

Բնակեցում
Վրաստան Վրաստան3.224.000
Եվրամիություն Եվրամիություն250.000
Թուրքիա Թուրքիա158.000
Ռուսաստան Ռուսաստան157.000
Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ150.000
Իսրայել Իսրայել72.000
Ուկրաինա Ուկրաինա34.200
Բրազիլիա Բրազիլիա21.000
Ադրբեջան Ադրբեջան15.000
Ճապոնիա Ճապոնիա14.000
Ղազախստան Ղազախստան5.000
Սինգապուր Սինգապուր3.500
Կանադա Կանադա2.500
Հայաստան Հայաստան1.200
Արգենտինա Արգենտինա1.000
Մեքսիկա Մեքսիկա1.000
Լեզու(ներ)
Վրացերեն
(Քարթվելական լեզուներ)
Հավատք(ներ)
Վրաց ուղղափառ եկեղեցի
Բարեկամական էթնիկ խմբեր
Հայեր - Լազեր

Վրացիների էթնիկ խմբեր խմբագրել

Վրացիները կազմված են հետևյալ էթնիկ խմբերից՝

Տարածվածություն խմբագրել

վրացական էթնիկ խմբերը Հարավային Կովկասում

Գրականություն խմբագրել

  • Rapp, S. H. Jr. & Crego, P. (2018) Languages and Cultures of Eastern Christianity: Georgian, Taylor & Francis, ISBN 9781351923262
  • W.E.D. Allen (1970) Russian Embassies to the Georgian Kings, 1589–1605, Hakluyt Society, ISBN 978-1-4094-4599-9 (hbk)
  • Eastmond, Anthony (2010), Royal Imagery in Medieval Georgia, Penn State Press
  • Suny, R. G. (1994), The Making of the Georgian Nation, Indiana University Press, ISBN 978-0253209153
  • Lang, D. M. (1966), The Georgians, Thames & Hudson
  • Rayfield, D. (2013), Edge of Empires: A History of Georgia, Reaktion Books, ISBN 978-1789140590
  • Rapp, S. H. Jr. (2016) The Sasanian World Through Georgian Eyes, Caucasia and the Iranian Commonwealth in Late Antique Georgian Literature, Sam Houston State University, USA, Routledge
  • Toumanoff, C. (1963) Studies in Christian Caucasian History, Georgetown University Press